از مهمترین بخشهای هر مقاله، پایاننامه یا گزارش علمی، ارجاعدهی به منابع است. نوشتهها بدون استناد به منابع معتبر اعتبار علمی لازم را نخواهند داشت و امکان بررسی، تایید و گسترش تحقیقات بعدی فراهم نخواهد شد. سبکهای مختلفی ازجمله APA، MLA، Chicago، Vancouver و IEEE برای رفرنسدهی وجود دارند.
هرکدام از این سبکها برای رشتهها و مجامع علمی متفاوتی کاربرد خواهند داشت. سبک IEEE که مخفف Institute of Electrical and Electronics Engineers است، در رشتههای مهندسی، علوم کامپیوتر، فناوری اطلاعات و حوزههای فنی و مهندسی استفاده زیادی دارد. این سبک از نظر ساختار با سبکهایی مثل APA تفاوت زیادی خواهد داشت زیرا به جای نام نویسنده-تاریخ، از شمارهگذاری در متن استفاده میکند. در ادامه، به شکل دقیق نحوه رفرنس دهی ieee را بررسی میکنیم.
برای آشنایی با سایر رفرنس دهی ها می توانید مقالات نحوه رفرنس دهی MLA، نحوه رفرنس دهی به روش هاروارد و نحوه نوشتن منابع در مقاله به سبک APA را مطالعه کنید.
اصول کلی رفرنسدهی در IEEE
سبک رفرنسدهی IEEE از پرکاربردترین شیوههای استناد در انجام مقالات مهندسی مانند انجام مقاله برق، انجام مقاله کامپیوتر و .. است که براساس شمارهگذاری منابع در متن طراحی شده است. این روش بهدلیل سادگی، نظم و اختصار، در مقالات علمی، پایاننامهها و کنفرانسهای بینالمللی مورد استفاده قرار میگیرد. در ادامه اصول کلی رفرنسدهی به روش IEEE را بیان میکنیم.
ارجاع در متن
در رفرنسدهی IEEE، منابع درون متن به صورت شماره داخل کروشه [ ] نمایش داده میشوند. این شمارهها به ترتیب اولین بار ارجاع در متن شمارهگذاری میگردند. اگر یک منبع چند بار تکرار شود، همان شماره قبلی مجدد استفاده شده و شماره جدید نمیگیرد. اگر چند منبع پشت سر هم ذکر شوند، سبک ارجاعدهی بهصورت زیر خواهد بود:
- جداگانه: [2], [3], [5]
- پشت سر هم: [2]–[5]
برای مثال: همانطور که در پژوهش [3] نشان داده شد، استفاده از الگوریتم ژنتیک میتواند کارایی سیستم را افزایش دهد.
فهرست منابع پایانی
در پایان مقاله، باید فهرست منابع (Reference List) درج گردند. تفاوت بزرگ سبک IEEE با APA و دیگر سبکها این است که منابع به ترتیب ذکر شدن در متن درج میشوند و به ترتیب الفبایی نخواهند بود. علاوهبر آن شماره هر منبع در ابتدا داخل کروشه درج میشود. دقت کنید لازم است تمام اطلاعات دقیق و کامل باشند تا خواننده بتواند به راحتی منبع را پیدا کند.
نام نویسندگان
در نحوه رفرنس دهی ieee، ابتدا حرف اول نام کوچک (و میانی اگر وجود داشته باشد) همراه با نقطه نوشته میشود. سپس نام خانوادگی کامل بیان میگردد. برای مثال C. Wang یا A. J. Smith . قوانین تعداد نویسندگان ieee بیان میکند تا ۶ نویسنده باید ذکر شوند و برای منابع دارای ۷ نویسنده یا بیشتر فقط نویسنده اول نوشته میشود و سپس از et al. استفاده میگردد.
عناوین و نگارش
قوانین رفرنسدهی IEEE بیان میکنند عنوان کتاب یا مجله باید ایتالیک بوده و عنوان مقاله یا فصل از کتاب باید داخل نقلقول “ ”نگارش شود. کلمات کلیدی مهم در عنوان نیز باید با حروف بزرگ شروع شوند (Title Case).
فرمت منابع براساس نوع
در ادامه انواع فرمت ذکر منابع را به سبک IEEE دستهبندی کرده و همراه با مثال بیان کردهایم تا بتوانید در مقاله یا پایاننامه از آنها بهره ببرید.
کتاب (Book)
قالب کلی IEEE در کتابها به شرح زیر هستند:
[شماره] نام نویسنده(ها)، *عنوان کتاب*. شماره ویرایش (در صورت وجود). محل نشر: ناشر، سال.
برای مثال:
[1] D. V. Taylor, How to Cite a Reference in IEEE Format. Cambridge, England: Cambridge Univ. Press, 2023.
مقاله مجله (Journal Article)
قالب کلی IEEE در رفرنسدهی مقالات مجلهای عبارتند از:
[شماره] نام نویسنده(ها)، “عنوان مقاله,” *نام مجله*، vol. شماره جلد، no. شماره، صفحات، ماه سال، DOI (در صورت وجود).
برای مثال:
[2] C. Wang, “Risk management of COVID-19 by universities in China,” J. Risk Financ. Manag., vol. 13, no. 3, p. 36, May 2020.
برای داشتن مقاله مجله ای به صفحه های انجام مقاله isiو چاپ مقاله مراجعه کنید.
مقاله کنفرانسی (Conference Paper)
قالب کلی رفرنسدهی IEEE در انجام مقاله کنفرانسی و انجام مقاله همایشی به شرح زیر خواهد بود:
[شماره] نام نویسنده(ها)، “عنوان مقاله,” in *عنوان کنفرانس*، محل برگزاری، سال، صفحات.
برای مثال:
[3] R. Patel and M. Lee, “A hybrid approach to neural networks,” in Proc. IEEE Int. Conf. Neural Networks, San Francisco, CA, USA, 2022, pp. 45–50.
پایاننامه/ تز
قالب کلی نحوه رفرنس دهی ieee به شرح زیر است:
[شماره] نام نویسنده، “عنوان پایاننامه,” نوع پایاننامه (M.S. thesis یا Ph.D. dissertation)، دانشکده/دپارتمان، دانشگاه، شهر، سال
برای مثال:
[4] M. Anjomshoa, “How to cite a reference in IEEE format,” M.S. thesis, Department of Computer Sciences, Sharif Univ. Technol., Tehran, 2023.
گزارش فنی (Technical Report)
نحوه رفرنسدهی IEEE در گزارشهای فنی عبارتند از:
[شماره] نام نویسنده، “عنوان گزارش,” شماره گزارش، سازمان یا مؤسسه، شهر، کشور، سال.
برای مثال:
[5] M. R. Brown, “Advances in robotics,” Tech. Rep. TR-202, MIT, Cambridge, MA, USA, 2021.
وبسایت و منابع آنلاین
قالب کلی رفرنس دهی در وبسایت و منابع آنلاین نیز عبارتند از:
[شماره] نام سازمان، “عنوان استاندارد,” شماره استاندارد، سال.
برای مثال:
[6] J. P. Uribe, “Sands of time are running out for climate action on health,” World Bank. Available: https://blogs.worldbank.org/health/sands-time-are-running-out-climate-action-health (accessed Dec. 5, 2023).
استانداردها (Standards)
قالب کلی نگارش استانداردها نیز به شرح زیر خواهد بود:
[شماره] نام سازمان، “عنوان استاندارد,” شماره استاندارد، سال.
برای مثال:
[6] IEEE Standard for Information Technology, “Telecommunications and information exchange between systems,” IEEE Std 802.11, 2021.
نکات مهم در نگارش فهرست منابع
لازم است در نحوه رفرنس دهی ieee به اصول نگارشی نیز دقت نمایید. در ادامه برخی از این اصول بیان شدهاند.
- علائم نگارشی: استفاده از ویرگول، نقطه، دو نقطه، ویرگول بین صفحات و شماره جلد باید دقیق باشد.
- حروف بزرگ و کوچک: عنوان کتاب یا مجله با Title Case نوشته میشود، اما عنوان مقاله درون نقلقول به به شکل Sentence case نگارش میگردد.
- دقت در اختصارات: در هنگام نوشتن اختصاراتی مثل
- → Volume
- → Number
- → Pages
- → Edition
- Rep. → Technical Report
- دقت زیادی داشته باشید و شکل صحیح آنها را بنویسید.
- دسترسی آنلاین: لازم است همواره برای منابع اینترنتی تاریخ دسترسی (accessed) ذکر شود.
مقایسه IEEE با دیگر سبکها
در رفرنسدهی به سبک APA یا MLA، نام نویسنده و سال در متن بیان میشود مانند (Smith, 2020) اما در IEEE فقط شماره منبع در متن وجود دارد [1]. همین موضوع باعث میشود متن IEEE تمیزتر و کوتاهتر باشد، اما خواننده مجبور است برای هر منبع به انتهای مقاله مراجعه کند.
جمعبندی
سبک IEEE از سادهترین و درعینحال کاربردیترین روشهای ارجاعدهی برای انجام مقاله رشتههای فنی و مهندسی است. در نحوه رفرنس دهی ieee منابع در متن فقط با شماره [ ] مشخص میشوند و فهرست منابع به ترتیب استفاده نگارش میگردند. فرمت هر نوع منبع (کتاب، مقاله، پایاننامه، وبسایت و …) ساختار مشخصی دارد و جزئیاتی مثل نام نویسندگان، عناوین، شماره جلد و صفحات باید بهصورت دقیق ذکر شوند.