هنگام نگارش پژوهشهای علمی ارجاعدهی صحیح به منابع، نشاندهنده رعایت اصول اخلاق پژوهش و صداقت علمی است. نحوه نوشتن منابع در مقاله براساس سبکهای مختلفی صورت میگیرد که ساختار این امر را مشخص میکنند. یکی از مهمترین سبکهای ارجاعدهی، سبک APA یا انجمن روانشناسی آمریکا است. این سبک در انجام مقاله علوم اجتماعی، انجام مقاله روانشناسی، آموزش و پزشکی رواج زیادی دارد و از نسخه هفتم آن (APA 7) به عنوان نسخه بهروز استفاده میشود.
در سبک APA، ارجاعها به دو شکل انجام میگردند. ارجاعهای درونمتنی (در همان پاراگراف مقاله) و فهرست کامل منابع در پایان مقاله. وجود این ساختار دوگانه به خواننده کمک میکند هم منبع اصلی اطلاعات را بشناسد و هم در صورت نیاز، به متن اصلی مراجعه کند. در ادامه، نحوه نوشتن منابع در مقاله را مطابق با سبک APA 7 بررسی میکنیم.
ارجاع به مقالههای ژورنالی
برای ارجاع به مقالههای علمی منتشرشده در ژورنالها، باید اطلاعات دقیقی مانند نام نویسندگان، سال انتشار، عنوان مقاله، نام ژورنال، شماره جلد، شماره صفحات و در صورت دسترس بودن، DOI درج شود. این اطلاعات به خواننده کمک میکند مقاله اصلی را به سادگی پیدا کند و اعتبار علمی پژوهش شما را نیز افزایش میدهد. فرمت نوشتار در مقالات بینالمللی به صورت زیر است:
نویسنده، الف. الف. (سال). عنوان مقاله. *نام ژورنال، شماره جلد*(شماره شماره)، صفحات. https://doi.org/…
به عنوان مثال:
Smith, J. A., & Brown, L. M. (2020). Exploring student engagement in online learning. *Journal of Educational Technology*, 15(2), 45–62. https://doi.org/10.1016/j.jet.2020.03.004
این نوع رفرنس برای انجام مقاله isi و چاپ مقاله isi کاربرد زیادی دارد.
ارجاع به کتابها و گزارشها
برای ارجاع به کتابهای چاپی یا الکترونیکی، باید نام نویسنده، سال انتشار، عنوان کتاب (به صورت ایتالیک) و نام ناشر درج شود. در صورت وجود DOI، لازم است آن را نیز درچ نمایید. این نوع منابع در تحقیقات پایهای و مرور ادبیات کاربرد زیادی خواهند داشت. فرمت کلی در مقالات بینالمللی به شکل زیر است:
نویسنده، الف. الف. (سال). *عنوان کتاب*. ناشر.
مثال:
Brown, P. R. (2018). *Social psychology in everyday life*. Oxford University Press.
ارجاع به منبع غیرمستقیم (Secondary Source)
گاهی اوقات به مطلبی اشاره میکنیم که خودمان مستقیما نخواندهایم، بلکه آن را در منبعی دیگر دیدهایم. در این موارد باید از ارجاع غیرمستقیم استفاده کنیم. در ارجاع درونمتنی، هم نام نویسنده اصلی و هم نویسندهای که از او نقل قول کردهایم، ذکر میشود. در فهرست منابع، فقط منبعی که خواندهایم درج میگردد. نمونه فرمت درونمتنی بینالمللی:
(Smith, 2004, as cited in Lewis, 2019)
در فهرست منابع فقط باید اطلاعات Lewis آورده شود، نه Smith.
ارجاع به مقاله آنلاین بدون DOI
اگر مقالهای بهصورت آنلاین منتشر شده است ولی DOI ندارد، باید لینک مستقیم مقاله را وارد کنید. برای نگارش و ارجاعدهی این مقاله باید مواردی همچون نیز نام نویسنده، سال، عنوان مقاله، نام ژورنال، شماره جلد و صفحات را درج نمایید. لازم است به جای DOI از URL استفاده کنید.
فرمت کلی در مقالات بینالمللی:
نویسنده، الف. الف. (سال). عنوان مقاله. *نام ژورنال، شماره جلد*(شماره)، صفحات. URL
مثال:
Khan, N. A. (2021). Pandemic pedagogy. *Online Education Review*, 9(4), 23–34. https://onlinereview.org/article123
ارجاع به منابع روزنامه و مجله
زمانی که در پژوهش تحلیلهای بهروز، گزارشهای میدانی یا دیدگاههای عمومی اهمیت پیدا میکنند، باید از روزنامهها و مجلات کمک گرفت. برای ارجاع منابع منتشر شده در روزنامه یا مجله، اطلاعات مربوط به نویسنده، تاریخ دقیق انتشار، عنوان مقاله، نام نشریه و شماره صفحه مورد نیاز است. این نوع منابع در تحلیلهای روزآمد یا بررسیهای رسانهای به کار میروند.
فرمت نمونه در مقالات بینالمللی:
Harrison, D. (2020, October 8). Remote work and mental health. *The Daily News*, pp. A1, A4.
*تاریخ در این منابع باید بهصورت کامل (روز، ماه و سال) نوشته شود.
ارجاع به وبسایتها و منابع آنلاین
بسیاری از اطلاعات بهروز و معتبر از طریق سایتهای رسمی، پایگاههای داده یا منابع معتبر اینترنتی به دست میآیند. برای ارجاع منابعی که از صفحات وب گرفته شدهاند و نویسنده مشخصی ندارند، باید نام سازمان یا عنوان صفحه جایگزین شود. اگر تاریخ انتشار مشخص نیست، از اصطلاح “n.d.” (بدون تاریخ) استفاده میشود. بهتر است لینک کامل و معتبر را درج نمایید. فرمت کلی ارجاعدهی در مقالات بینالمللی عبارتند از:
سازمان یا نویسنده. (سال). عنوان صفحه. سایت. URL
مثال:
World Health Organization. (2022). Mental health during COVID-19. https://www.who.int/covid-mental-health
نکات مهم نحوه نوشتن منابع در مقاله
لازم است هنگام نوشتن منابع در مقاله، تمام منابع موجود در فهرست به ترتیب حروف الفبا و بر اساس نام خانوادگی نویسنده اول مرتب شوند. اگر از یک نویسنده دو یا چند منبع در اختیار دارید، آنها را بر اساس سال انتشار مرتب کنید. در صورتی که دو منبع در یک سال منتشر شده باشند، لازم است، از حروف a و b استفاده کنید (مثلاً: 2021a و 2021b).
نکته دوم مربوط به فرمت نوشتار است. همه منابع باید با فاصله دوخطی (double spacing) نوشته شوند. میتوانید از تورفتگی معکوس (Hanging Indent) استفاده کنید. به این صورت که خط اول هر منبع بدون تورفتگی و خطوط بعدی با تورفتگی حدود 1.25 سانتیمتر نوشته شوند. رعایت این استانداردها باعث حرفهایتر شدن مقاله و افزایش احتمال پذیرش در مجلات معتبر خواهد شد.
جمعبندی مطالب و کلام پایانی
درج صحیح منابع در مقالههای علمی نقش مهمی در افزایش اعتبار علمی، اخلاق پژوهشی و پذیرش مقاله در مجلات معتبر دارد. لازم است پژوهشگر در ارجاعهای درونمتنی فهرست منابع نهایی از سبک مشخص و استانداردی استفاده کند و همه اطلاعات را با دقت، نظم و بر اساس فرمت تعیینشده نگارش نماید. در این مقاله از سایت انجام مقاله نحوه نوشتن منابع در مقاله براساس سبک APA بیان کردیم. با کمک قالبهای ارائه شده میتوانید ارجاعدهیهای درستس داشته باشید و یک مقاله حرفهای، دقیق و کاملا استاندارد تهیه کنید.