نمایه‌سازی مقاله (Indexing) از جمله مهم‌ترین فرآیندها در مسیر انتشار مقالات است. زمانی که مقاله علمی نوشته می‌شود، صرفا چاپ یا انتشار آن در مجله کافی نخواهد بود بلکه باید به گونه‌ای در پایگاه‌های معتبر قرار داده شود که بتواند توسط پژوهشگران دیگر مورد استفاده قرار گیرد. علاوه بر آن به درستی دیده شده و در جستجوهای علمی نشان داده شود. در این مقاله تصمیم داریم بیان کنیم نمای مقاله چیست و چرا اهمیت دارد.
نمای مقاله چیست؟
نمایه‌سازی مقاله به معنای ثبت اطلاعات یک مقاله علمی در پایگاه‌های اطلاعاتی و علمی است. این اطلاعات شامل مواردی همچون عنوان مقاله، نام نویسنده یا نویسندگان، چکیده، کلیدواژهها و … هستند. علاوه بر این موارد شناسه‌ها نیز باید به درستی تعریف شوند. هنگامی که مقاله‌ای در یک پایگاه اطلاعاتی نمایه می‌شود، آن پایگاه مقاله را در دسته‌بندی موضوعی خود قرار می‌دهد و سبب می‌شود امکان جستجو و بازیابی آن برای دیگران فراهم گردد. در حقیقت نمایه‌سازی همانند ثبت کتاب در کتابخانه دیجیتال است با این تفاوت که مقاله علمی در بستر آنلاین و پایگاه‌های علمی ثبت می‌شود. از مهم ترین اقدامات برای نمایه مقاله سابمیت و چاپ مقاله است که ما در مجموعه انجام مقاله آن را انجام می دهیم. برای دسترسی به این خدمات به صفحه های سابمیت مقاله و چاپ مقاله مراجعه کنید.
چرا نمایه‌سازی مقاله اهمیت دارد؟
حال که مشخص شد نمای مقاله یعنی چه خوب است بدانید اگر مقاله علمی به درستی نمایه گردد، می‌تواند در جستجوهای علمی دیده شود و اعتبار بیشتری پیدا کند. در حقیقت نمایه‌سازی مقاله موجب می‌گردد تحقیق در فهرست نتایج پایگاه‌های علمی دیده شود. با این امر مقاله توسط دیگر پژوهشگران دیده می‌شود و می‌تواند توسط دیگران استناد گردد. بدین طریق اسم پژوهشگر در دنیا مطرح می‌شود. علاوه بر این نکات در برخی از دانشگاه‌ها و کشورها، امتیار علمی نویسندگان به تعداد مقالات نمایه شده آن‌ها بستگی خواهد داشت. مقالاتی که در پایگاه ISI نمایه می‌شوند، امتیاز پژوهشی بیشتری داشته و در ارتقا علمی و دریافت بورسیه تحصیلی نقش خواهند داشت. برای چاپ در این پایگاه به صفحه چاپ مقاله isi مراجعه کنید.
تفاوت نمایه‌سازی با انتشار مقاله
بسیاری از پژوهشگران تازه‌کار فکر می‌کنند انتشار مقاله همان نمایه‌سازی است در حالی‌که این دو فرآیند کاملا با یکدیگر متفاوت هستند. انتشار مقاله به معنای قرار گرفتن مقاله در یک مجله علمی است اما نمایه‌سازی مقاله به معنای درج اطلاعات مقاله در پایگاه داده علمی سایت خواهد بود. ممکن است مقاله در یک مجله علمی درج شده باشد اما به دلیل عدم وجود در پایگاه علمی معتبر، قابل استناد نباشد.
نمایه‌سازی چگونه انجام می‌شود؟
فرآیند نمایه‌سازی توسط سردبیران و مدیران مجلات انجام می‌شود. در صورتی که یک مجله، استانداردهای لازم را داشته باشد، می‌تواند از پایگاه‌هایی چون Scopus یا Web of Science درخواست نمایه‌سازی کند. پس از پذیرش، مقالات چاپ شده در مجله، در پایگاه مورد نظر ثبت خواهند شد. پژوهشگرانی که مقاله خود را در مجلات نمایه شده منتشر می‌کنند، نیازی نیست اقدامی انجام دهند. مقاله به صورت خودکار نمایه خواهد شد. در برخی از موارد خاص لازم است نویسنده شخصا مقاله خود را در پایگاه‌هایی مانند Google Scholar یا ResearchGate وارد کند.
انواع نمایه‌ها و پایگاه‌های علمی
پایگاه‌های علمی زیادی در سطح جهانی فعالیت می‌کنند. برخی از این پایگاه‌ها عمومی و برخی دیگر تخصصی محسوب می‌شوند. در ادامه مهم‌ترین پایگاه‌های نمایه‌سازی را بیان می‌کنیم.
- ISI ازجمله معتبرترین نمایه‌ها در جهان است. این پایگاه زیرنظر شرکت Clarivate فعالیت می‌کند.
- Scopus پایگاه بین‌المللی منتشر شده توسط Elsevier است که با دامنه پوشش وسیع فعالیت می‌نماید.
- پایگاه PubMed نیز ازجمله پایگاه‌های علمی معتبر است که مقالات علوم پزشکی و زیستی را دربردارد. این پایگاه زیر نظر کتابخانه علمی پزشکی آمریکا فعالیت می‌کند.
- Google Scholar یک پایگاه علمی رایگان و پرکاربرد است که معیارهای علمی سختگیرانه‌ای ندارد.
- پایگاه‌های SID و Magiran نیز نشان‌دهنده نمایه‌های علمی داخلی برای مقالات فارسی‌زبان هستند که می‌توان از آن‌ها بهره برد.
ارتباط نمایه با دیده‌شدن مقاله
هنگامی که مقاله در پایگاه علمی نمایه می‌شود، شانس دیده شدن بیشتری دارد و می‌تواند توسط سایر پژوهشگران دیده شود. بسیاری از محققان از منابع پایگاه‌های Scopus یا PubMed استفاده می‌کنند. اگر مقاله شما در این پایگاه‌ها ثبت شده باشد، احتمال ارجاع به آن افزایش پیدا می‌کند. موتورهای جستجوی علمی همچون Google Scholar صرفا مقالاتی را نشان می‌دهند که نمایه شده و یا در مجلات معتبر علمی منتشر شده باشند. ازاین‌رو نمایه‌سازی سبب افزایش اثربخشی و تاثیر علمی مقاله می‌شود.
آیا نمایه سازی مجلات با یک دیگر فرق دارد؟
بصورت کلی نمایه سازی مجلات تفاوت خاصی با هم ندارند. تنها تفاوت آن ها می تواند در تعداد نمایه ها و زمان نمایه سازی باشد. به عنوان مثال یک مجله نمایه isi است. و یک مجله هم نمایه isi هست و هم نمایه اسکوپوس. بسیاری از دانشگاه ها به نمایه مقالات اهمیت زیادی می دهند ، بنابراین اگر پروژه مهم و حساسی دارید حتما از بخش انجام مقاله isi و انجام مقاله مروری و کنفرانسی تیم ما برای نگارش مقالات خود کمک بگیرید تا مقالات شما کیفیت بالایی داشته باشد و سریع تر نمایه شوند.
نتیجه‌گیری
در پاسخ به سوال نمای مقاله چیست باید بگوییم، نمایه‌سازی مقاله، می‌تواند سبب افزایش بازدید از مقاله شده و احتمال استناد به آن را افزایش دهد. هر مقاله‌ای که نمایه نشود، در همان مجله محدود باقی مانده و از دسترس دیگر محققان خارج می‌شود. نمایه شدن مقاله در پایگاه‌های علمی نه تنها به نویسنده اعتبار می‌بخشد، بلکه سبب جریان یافتن دانش در شبکه‌های علمی جهان می‌شود. ضروری است در هنگام انتخاب مقاله و مسیر انتشار آن، به وضعیت نمایه‌سازی آن توجه نمایید. برای اطلاع از تمامی این مراحل از مشاوره رایگان موسسه انجام مقاله نیز میتوانید استفاده کنید.