scopus یک پایگاه داده و استنادی است که توسط ناشر بینالمللی الزویر در سال 2004 معرفی شد. این پایگاه ازجمله بزرگترین منابع علمی جهان محسوب میگردد که میلیونها مقاله، کتاب، مقالات کنفرانسی و اختراع را پوشش میدهد.
در حقیقت اسکوپوس برای پژوهشگران یک ابزار قدرتمند است که میتوانند برای جستجوی منابع علمی، ارزیابی میزان ارجاعات، تحلیل شاخصهای پژوهشی و دنبال کردن روندهای علمی جهانی از آن کمک بگیرند. به بیان ساده اسکوپوس یک کتابخانه دیجیتال عظیم است که به کمک آن میتوان بررسی کرد کدام مقاله چند بار مورد استناد قرار گرفته، شاخصهای نویسندگان چگونه است و چه موضوعاتی در حال رشد علمی هستند. در ادامه با استفاده از تجربه تیم انجام مقاله به بیان این امر میپردازیم که مزایا و معایب اسکوپوس چیست.
تاریخچه پایگاه استنادی اسکوپوس
scopus برای نخستین بار در نوامبر 2004 توسط شرکت الزویر معرفی شد. هدف این شرکت ایجاد یک پایگاه میان رشتهای بود که بتواند محتوای علمی را از ناشران گوناگون جمعآوری کرده و به صورت ساختاریافته در اختیار پژوهشگران قرار دهد. پیش از اسکوپوس پایگاههایی مانند Web of Science وجود داشتند اما دارای پوشش محدودتری بودند. الزویر با توسعه اسکوپوس تلاش کرد پایگاهی ایجاد کند که هم حوزههای علوم انسانی و اجتماعی و هم علوم پزشکی طبیعی و مهندسی را پوشش دهد. در حال حاضر اسکوپوس بیش از صد میلیون مدرک علمی را نمایه کرده و هر روزه بهروزرسانی میشود.
برای چاپ مقاله در اسکوپوس از خدمات چاپ مقاله الزویر تیم ما استفاده کنید.
گستردگی و حجم دادههای اسکوپوس
scopus از جامعترین پایگاههای علمی جهان محسوب میشود. طبق آمار منتشر شده بیش از 25000 ژورنال علمی داوری شده و بیش از 5000 ناشر معتبر دنیا در آن نمایه شدهاند. این پایگاه دارای بیش از 125000 کتاب دانشگاهی و علمی است. در این پایگاه بیش از یک و نیم میلیارد استناد علمی میان مدارک مختلف وجود دارد و حوزههای پوشش داده شده شامل علوم پزشکی، علوم زیستی، علوم اجتماعی، فیزیک، شیمی، ریاضیات، مهندسی کشاورزی و حتی هنر و علوم انسانی هستند. وجود این گستردگی سبب شده اسکوپوس یک پایگاه میان رشتهای محسوب گردد که تمام پژوهشگران رشتههای مختلف بتوانند به آن اتکا کنند.
ویژگیها و قابلیتهای اصلی اسکوپوس چیست؟
این پایگاه علمی دارای ویژگیها و مزایای مشخصی است که سبب شده از دیگر انواع آن متمایز گردد. در ادامه به برخی از این ویژگیها اشاره خواهیم کرد.
- نمایه سازی استنادی: از مهمترین ویژگیهای اسکوپوس، نمایهسازی استنادها است؛ یعنی پژوهشگران میتوانند متوجه شوند هر مقاله چند بار و توسط چه کسانی مورد استناد قرار گرفته است.
- محاسبه شاخصهای پژوهشی: scopus به طور خودکار با شاخصهایی مانند H-index، تعداد ارجاعات و میانگین استناد به هر مقاله سروکار دارد و میتواند این شاخصها را برای نویسندگان محاسبه کند.
- پروفایل نویسنده: هر پژوهشگر دارای پروفایل اختصاصی است که در آن اطلاعاتی همچون تعداد مقالهها، همکاران پژوهشی، حوزههای کاری و میزان تاثیرگذاری ثبت شدهاند.
- ابزارهای تحلیلی: پژوهشگران و موسسات علمی میتوانند با استفاده از ابزارهای تحلیل اسکوپوس، روندهای پژوهشی، میزان همکاریهای بینالمللی و حتی عملکرد دانشگاهها و کشورها را تحلیل نمایند.
پوشش موضوعی اسکوپوس
برخلاف تصور رایج که scopus یک پایگاه علمی در علوم پزشکی یا مهندسی است، این پایگاه طیف وسیعی از حوزههای علمی را پوشش میدهد که از جمله آنها میتوان به علوم زیستی و پزشکی، علوم مهندسی و فیزیکی، علوم اجتماعی، هنر و علوم انسانی اشاره کرد. وجود این جامعیت سبب شده پژوهشگران رشتههای مختلف بتوانند استفاده گستردهای از این پایگاه علمی داشته باشند.
تفاوت اسکوپوس با سایر پایگاهها چیست؟
ازجمله پرسشهای رایج این است scopus چه تفاوتی با پایگاههای دیگر مانند Web of Science یا Google Scholar دارد. باید گفت Web of Science قدیمیتر از اسکوپوس بوده اما دارای پوشش محدودتری است و بیشتر روی مجلات برجسته متمرکز دارد. Google Scholar نیز اگرچه رایگان است اما اعتبارسنجی و پالایش مقالات آن در حد اسکوپوس نیست. اسکوپوس پوشش گستردهتری نسبت به Web of Science ارائه میدهد و دقت و اعتبار بیشتری به نسبت Google Scholar دارد و امکانات تحلیلی آن پیشرفتهتر است. به همین دلیل اسکوپوس ازجمله معتبرترین پایگاههای علمی جهان محسوب میشود.
برای آشنایی بیشتر با تفاوت های این 2 پایگاه به مقاله تفاوت اسکوپوس و isi مراجعه کنید.
کاربردهای اسکوپوس برای پژوهشگران
پژوهشگران میتوانند از این پایگاه علمی برای موارد متعددی بهره ببرند که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- یافتن منابع علمی و معتبر: پژوهشگران و دانشجویان میتوانند جدیدترین مقالات را از این پایگاه علمی جستجو کنند.
- ردیابی استنادها: پژوهشگران میتوانند برای مشاهده مسیر تاثیرگذاری یک مقاله در تحقیقات بعدی از این پایگاه علمی بهره ببرند.
- ارزیابی پژوهشگران: اساتید و پژوهشگران میتوانند H-index و تعداد ارجاعات خود را بررسی کنند.
- ارزیابی دانشگاهها و کشورها: برای رتبهبندی دانشگاهها و تعیین جایگاه پژوهشی کشورها میتوان از این پایگاه علمی بهره برد.
- یافتن همکاران علمی: با مشاهده پروفایل نویسندگان، پژوهشگران میتوانند همکاران بالقوه خود را پیدا کنند.
مزایا و محدودیتهای اسکوپوس چیست؟
این پایگاه علمی دارای مزایا و معایب متعددی است که شناخت آنها سبب میشود پژوهشگر بتواند با دید گستردهتری از آن بهره ببرد. در ادامه به بررسی این مزایا و معایب خواهیم پرداخت.
مزایای اسکوپوس
برخی از مزایای این پایگاه علمی عبارتند از:
- پوشش بسیار گسترده در رشتههای مختلف
- وجود ابزارهای تحلیلی پیشرفته
- بهروزرسانی روزانه و دقیق
- امکان جستجوی چند لایه و فیلترهای دقیق
محدودیتهای اسکوپوس
در کنار مزایای بیان شده این پایگاه علمی دارای محدودیتهایی نیز خواهد بود که برخی از آنها عبارتند از:
- دسترسی رایگان نبوده و به اشتراک نیاز خواهید داشت.
- برخی مجلات محلی یا کمتر شناخته شده در آن نمایان نمیشوند.
- کار با آن برای تازهکاران پیچیده به نظر میرسد.
جمعبندی مطالب
در پاسخ به سوال اسکوپوس چیست؟ باید بگوییم اسکوپوس یک پایگاه داده علمی چکیده و استنادی است که از معتبرترین و بزرگترین منابع علمی جهان محسوب میگردد. این پایگاه با پوشش بیش 25000 ژورنال، میلیونها مقاله و میلیاردها استناد ابزار قدرتمندی برای پژوهشگران محسوب میگردد. ازجمله مزایای آن میتوان به تحلیل استنادی پروفایل نویسنده، شاخصهای پژوهشی و امکان بررسی روندهای علمی اشاره کرد. هرچند محدودیتهایی همچون نیاز به اشتراک و نمایه کردن برخی منابع وجود دارد اما اسکوپوس از بهترین ابزارها برای پژوهش و استناد در سطح بینالمللی محسوب میشود.
برای داشتن مقاله در این پایگاه و سایر پایگاه های علمی به مقالات انجام مقاله isi و چاپ مقاله isi مراجعه کنید.