انتشار مقالات علمي معتبر ستون اصلي پيشرفت دانش در حوزههاي مختلف است. هر پژوهشگر پس از انجام تحقيقات خود براي به اشتراكگذاري يافتهها با جامعه علمي، نيازمند سابمت مقاله در ژورنالهاي معتبر خواهد بود. براي ورود يك مقاله به مجلات علمي لازم است فرايند مشخصي طي گردد و مقاله از مسير پيچيدهاي به نام داوري همتا بگذرد.
اين فرآيند به گونهاي طراحي شده تا كيفيت علمي، نوآوري و صحت روششناسي پژوهش تضمين گردد. در حقيقت داوري همتا ابزاري است كه از يك سو به مجلات كمك ميكند محتواي علمي معتبر را منتشر كنند و از سوي ديگر به پژوهشگران کمک مینماید تا آثار خود را بهبود بخشيده و بازخورد ارزشمند دريافت كند. در ادامه اين مقاله تصميم داريم مراحل داوری مقاله را از ارسال تا انتشار مرور نماييم. همراه ما باشيد.
این مقاله طی تجربیات چند ساله تیم انجام مقاله در چاپ مقاله jcr و چاپ مقاله در الزویر نگارش شده است.
ارسال مقاله
اولين مرحله فرآيند داوري مقاله، سابمت مقاله است. نويسندگان پس از تكميل و پژوهش خود بايد فایل مقاله را طبق قالب و دستورالعمل ژورنال آماده کنند. اين امر شامل فرمتبندي، انتخاب سبک رفرنسدهی، تکمیل فایل کاورلتر و رعایت اصول اخلاقی پژوهش است. ارسال مقاله از طريق سامانههاي آنلاين انجام ميگردد. در اين مرحله اگر ايرادات شكلي و ساختاري جدي وجود داشته باشد فایل مقاله حتي پيش از داوري نيز برگشت داده ميشود. بنابراين رعايت جزئيات فرمي اهميت زيادي خواهد داشت.
بررسي اوليه
پس از ثبت مقاله در سامانه دبيرخانه يا ويراستار فني بررسي اوليه را انجام ميدهد. هدف اين مرحله داوری مقاله حذف مقالاتي است كه از نظر ساختاري با هدف ژورنال همخواني ندارند. وجود بخشهاي اصلي مقاله مانند چكيده، مقدمه، روششناسي، نتايج و منابع بررسي خواهند شد. در اين مرحله مشابهتيابي با نرمافزارهاي تشخيص سرقت علمي انجام ميگردد تا ميزان كپيبرداري مشخص شود. اگر مقاله در اين مرحله مردود گردد، نويسنده خيلي سريع مطلع خواهد شد.
ارزيابي سردبیر
در اين بخش از مراحل داوری مقاله، سردبير اصلي مقاله را از جنبههاي علمي و موضوع بررسي مينمايد و ميسنجد كه آيا مقاله با حوزه ژورنال همخواني دارد؛ نوآوري كافي را ارائه ميدهد و متدولوژي پژوهش معتبر است يا خير. اگر مقاله معيارهاي اولیه را نداشته باشد، به مرحله داوري تخصصي ارائه نميگردد و به اصطلاح DESK REJECT ميگردد. اين امر به نویسنده فرصت ميدهد تا مقاله را براي نشريه ديگر ارسال نماید.
انتخاب ويراستار تخصصي
در بسياري از مجلات معتبر پس از تاييد سردبير، كل مقاله به يك ويراستار تخصصي سپرده ميشود. اين فرد با موضوع مقاله آشنايي كاملي دارد و ميتواند درباره انتخاب داوران تصميمگيري نمايد. ويراستار تخصصي نقش واسط ميان سردبير، داوران و نويسندگان را ايفا ميكند و در صورت نياز تصميمگيريهاي علمي كليدي را درباره ادامه فرآيند اتخاذ ميكند.
دعوت از داوران
مقاله براي بررسي و تحقيق به داوران متخصص ارسال ميگردد. سردبير يا ويراستار تخصصي افرادی را انتخاب ميكند كه تجربه كافي در حوزه موضوعي مقاله دارند و در تعارض با منافع يك نويسنده قرار ندارند. دعوتنامه رسمي به داور ارسال ميگردد و از او خواسته ميشود كه در بازه زماني مشخص نظر خود را ارائه دهد. معمولا دو تا سه داور براي هر مقاله انتخاب ميگردند تا داوري بيطرفانه باشد.
فرآيند داوري
داوران پس از پذيرش دعوت، مقاله را به طور عميق ارزيابي ميكنند. آنها قسمتهايي مانند عنوان، چكيده، روش تحقيق، نتايج و بحث را به صورت جداگانه بررسي ميكنند. كيفيت نگارش، اعتبار منابع و نوآوري پژوهش از جمله معيارهاي اصلي داوری مقاله هستند. در پايان داوران يكي از پيشنهادهاي زير را ارائه ميدهند؛ پذيرش بدون تغيير، پذيرش با اصلاحات جزئي، بازنگري اساسي يا رد مقاله. اين نظرات همراه با توضيحات دقيق براي سردبير ارسال ميگردد.
تصميمگيري نهايي
سردبير با جمعبندي نظرات داوران تصميمگيري نهايي را اتخاذ ميكند. اگر همه داوران موافق پذيرش باشند، مقاله پذيرفته ميشود. اگر اختلاف نظر وجود داشته باشد، داور سوم تصميمگیرنده خواهد بود. تصميم نهايي داوری مقاله ميتواند يكي از حالت اصلي زير باشد؛ پذيرش، نيازمند بازنگري يا رد. اين تصميم به همراه گزارش داوران براي نويسنده ارسال ميشود.
بازنگري و ارسال مجدد
اگر مقاله به اصلاح نياز داشته باشد، نويسنده موظف است تغييرات خواسته شده را انجام دهد. معمولا نويسنده بايد نامهاي به نام Response Letter را تهيه كند و توضيح دهد كه به چه صورت به نظرات داوران ترتیب اثر داده است. اين فرآيند چندين بار تكرار ميگردد تا مقاله به سطح علمي مورد نظر برسد و در نهايت پس از اصلاحات مقاله پذيرش ميگردد. به این فرایند به اصلاح ریوایز مقاله می گویند که شما می توانید در صفحه انجام ریوایز مقاله از این خدمات استفاده کنید.
انتشار در مقاله
پس از پذيرش نهايي، مقاله وارد مرحله توليد و انتشار ميشود. در اين مرحله ويرايش زباني و صفحهآرايي انجام ميگردد و نسخه نهايي براي تاييد به نويسنده ارسال ميشود. سپس مقاله به صورت آنلاين و چاپي منتشر گردد. اين مرحله پايان مسير داوري بوده و مقاله وارد چرخه علم جهاني شود.
جمعبندي مطالب
مراحل داوری مقاله يك مسير حياتي براي انتشار مقالات پژوهشي در مجلات معتبر هستند. اين چرخه از ارسال مقاله آغاز شده و با بررسيهاي چند لايه از سوی سردبيران و داوران متخصص ادامه مييابد. در نهايت نيز تصميم نهايي براي پذيرش يا رد مقاله اتخاذ ميگردد. هر چند ممكن است اين مسير طولاني و همراه با اصلاحات متعدد باشد اما در عمل به ارتقا كيفيت پژوهشهاي علمی كمك زيادي خواهد كرد.
نويسندگاني كه با مراحل مختلف داوري مقاله آشنا هستند، ميتوانند استراتژيكتر عمل كرده و از خطاهاي رايج بپرهيزند. به خاطر داشته باشيد كه داوري هم يك مانع محسوب نميگردد بلكه يك فرصت ارزشمند براي يادگيري، رشد و ورود به گفتگوهاي جهاني علم است.
اگر تجربه اول شما هست و هنوز کامل به کار مسلط نیستید از بخش چاپ مقاله isi و چاپ مقاله علمی پژوهشی ما کمک بگیرید.