بخش تشکر و قدردانی یا Acknowledgements از مهمترین قسمتهای یک مقاله یا پایاننامه محسوب میشود که در آن نویسنده از تمام کسانی که در شکلگیری پژوهش نقش داشتهاند، تشکر میکند. این نقش میتواند علمی، فنی، مالی و یا حتی انگیزشی باشد. برخلاف سایر قسمتهای مقاله که علمی و رسمی هستند، متن تشکر و قدردانی در مقاله از لحن شخصیتری برخوردار بوده و ارتباط انسانی بین پژوهشگر و دیگران را نشان میدهد.
در این قسمت نویسنده علاوه بر آن که قدردانی خود را نشان میدهد، صداقت علمی و اخلاق حرفهای خود را نیز مشخص میکند. درج صحیح این قسمت علاوه بر آن که باعث رعایت اصول آکادمیک میشود، نشان میدهد پژوهشگر یک فرد حرفهای و وظیفهشناس است.
در چه مقالاتی می توان از متن تقدیر و تشکر استفاده کرد؟
نگارش این بخش کاملا اختیاری است و شما اجبار به نگارش این متن در مقاله خود نیستید. اما اگر میخواد از این متن استفاده کنید، بر اساس تجربه کارشناسان ما شما می توانید در انجام مقاله isi، انجام مقاله علمی پژوهشی، انجام مقاله همایشی و سایر مقالات علمی از این متن استفاده کنید.
چه کسانی را باید در متن تقدیر و تشکر پژوهش بیاوریم؟
متن تشکر و قدردانی در مقاله شامل حال افرادی است که به شکل مستقیم در فرآیند انجام تحقیق یا مقاله علمی نقش داشتهاند. برای مثال اسم افرادی همچون استاد راهنما، اعضای کمیته پژوهش، مشاوران علمی و همکارانی که بازخورد فنی و علمی دادهاند، در بخش درج میشود زیرا تاثیر علمی آنها در مقاله حیاتی بوده است.
علاوه بر این کمکهای مستقیم، ممکن است کمکهای غیرمستقیم نیز شامل حال پژوهشگر شده باشد. افرادی که به نویسنده در گردآوری منابع، بررسی نگارش، تحلیل دادهها و یا بازبینی نهایی متن کمک کردهاند، جزء این دسته قرار میگیرند. اسم این افراد در بخش دوم فهرست تشکر ذکر میشود.
دقت کنید اگر مقاله بخشی از یک پروژه بزرگتر یا گروه پژوهشی باشد، باید از مدیر پروژه یا تیم تحقیقاتی نیز قدردانی شود. در صورتیکه مقاله در قالب همکاری بینالمللی یا بیندانشگاهی نوشته شده باشد، لازم است نام دانشگاهها یا نهادهای همکار نیز در فهرست تشکر گنجانده شود. ذکر دقیق نقش هر فرد یا نهاد به شفافیت علمی متن کمک میکند و احترام حرفهای را نشان میدهد.
نمونه متن قدردانی از اساتید:
در درجهی اول، مراتب سپاس عمیق خود را تقدیم میدارم به استاد فرهیخته و ارجمند، جناب آقای دکتر/سرکار خانم [نام استاد راهنما]، که با دانش، دقتنظر و رهنمودهای دلسوزانهشان در تمامی مراحل این تحقیق، نقشی کلیدی و راهگشا ایفا نمودند. بدون حمایتها و راهنماییهای علمی ایشان، انجام این پژوهش به این صورت میسر نبود.
همچنین از جناب آقای/سرکار خانم [نام مشاور یا استاد دوم، در صورت وجود] بابت نظرات سازنده و دقیقشان در بهبود کیفیت علمی این کار، صمیمانه قدردانی میکنم.
تشکر از حمایت مالی و منابع پژوهشی
اگر پژوهش یا مقالهای با حمایت مالی یک نهاد یا موسسه انجام شده باشد، نویسنده باید این موضوع را در بخش Acknowledgements ذکر نماید. مواردی همچون نام موسسه یا نهاد حامی، شماره گرنت یا قرارداد و نوع حمایت (مالی، تجهیزات، دسترسی به دادهها و…) نوشته خواهند شد. تشکر از حامی مالی علاوه بر آن که یک الزام اخلاقی است، در برخی مجلات علمی یک الزام ساختاری نیز محسوب میشود که باید توسط پژوهشگر رعایت گردد. درج این اطلاعات شفافیت علمی را افزایش داده و تضاد منافع احتمالی را کاهش میدهد.
علاوه بر نهادهای مالی، در برخی از پژوهشها از مراکز تحقیقاتی، آزمایشگاهها یا سازمانهای دارای امکانات فنی نیز باید قدردانی شود. در بسیاری از دانشگاهها استفاده از نرمافزارهای دارای لایسنس سازمانی یا خدمات ابری پژوهشی نیز حمایت غیرمستقیم در نظر گرفته میشود که لازم است ذکر شوند. وجود این اطلاعات به مخاطب کمک میکند منابع تحقیق را بهدرستی شناسایی کند.
نمونه متن تشکر مالی:
این پژوهش با حمایت مالی [نام نهاد یا سازمان حامی، مانند «دانشگاه تهران» یا «بنیاد ملی نخبگان»] انجام شده است. نویسنده/نگارنده مراتب قدردانی و سپاس صمیمانه خود را از این نهاد محترم بهخاطر تأمین منابع مالی مورد نیاز و فراهم ساختن زمینههای لازم برای انجام این تحقیق اعلام میدارد.
نکته: اگر دانشگاه مواردی مثل در اختیار قرار دادن ازمایشگاه، سایت و … که به شما در انجام کار کمک کرده است را نیز می توانید نام ببرید.
تشکر از کمکهای فنی، زبانی و اجرایی
علاوه بر کمکهای علمی، کمکهای فنی و اجرایی نیز در تکمیل یک پژوهش موثر خواهند بود. ممکن است افراد یا نهادهایی در تنظیم نمودارها، پردازش دادهها یا انجام آزمایشها نقش قابلتوجهی داشته باشد. اگر فردی در ویرایش زبان مقاله (بهویژه انگلیسی) همکاری کرده لازم است نام او در مقاله ذکر گردد. در بسیاری از مواقع که خدمات ویراستاری یا ترجمه توسط موسسات انجام میشود، باید نام آنها با اجازه خودشان ذکر گردد. این اقدام هم باعث احترام به آنها شده و هم اعتبار پژوهش را افزایش میدهد.
اضافه کنیم افرادی که در آمادهسازی نسخه نهایی مقاله برای ارسال به مجله یا همایش، طراحی گرافیکی، صفحهآرایی، تایپ تخصصی فرمولها یا تهیه اسلایدهای ارائه کمک کردهاند نیز در دسته کمکهای اجرایی قرار میگیرند و میتوانند در این بخش مورد تشکر قرار بگیرند. گاهی حتی پشتیبانی فنی مانند رفع ایرادات نرمافزاری، اجرای کدهای پیچیده یا پشتیبانی از زیرساختهای رایانشی نیز نقش مهمی در پیشبرد تحقیق دارد. درج نام این افراد یا گروهها نشانه احترام و قدردانی بوده و حرفهای بودن نویسنده مقاله را نیز نشان میدهد.
چگونه متن تشکر و قدردانی در مقاله را بنویسیم؟
بهترین روش برای نوشتن متن تقدیر و تشکر پژوهش، رعایت ترتیب منطقی و استفاده از زبانی محترمانه، ساده و دقیق است. ابتدا باید کمکهای علمی، سپس اجرایی و مالی و در نهایت حمایتهای معنوی را بیان کرد. ذکر دقیق نام افراد یا سازمانها و نوع همکاری آنها، از اصول ضروری این بخش است. متن نباید بیش از اندازه طولانی شود. یک تا دو پاراگراف کافی خواهد بود. بهتر است از نگارش جملات کلیشهای یا اغراقآمیز پرهیز کنید و از لحن رسمی استفاده نمایید. در پایان نیز جملهای برای پذیرش مسئولیت اشتباهات احتمالی قید کنید.
توصیه میکنیم پیش از نگارش نهایی، از افراد یا نهادهایی که قصد دارید از آنها تشکر کنید اجازه بگیرید بهویژه زمانی که میخواهید نام افراد حقیقی یا شرکتها را ذکر کنید. استفاده از افعال رسمی مانند سپاسگزارم، قدردانی میکنم یا تشکر مینمایم باعث حفظ لحن علمی و آکادمیک خواهد شد. متن تشکر باید بهگونهای نوشته شود که هم احترامآمیز باشد و هم حرفهای بودن نویسنده را نشان دهد.
جمعبندی نهایی
متن تشکر و قدردانی در مقاله علمی یا پایاننامه، فرصت ارزشمندی است که میتوان از آن برای بیان قدردانی استفاده کرد. در این متن پژوهشگر از تمام کسانی که در مسیر تحقیق علمی به نحوی نقش داشتهاند، تشکر میکند. این بخش گرچه از نظر علمی محتوای خاصی ندارد، اما از منظر اخلاق پژوهشی بسیار مهم است. درج نام اساتید راهنما، همکاران علمی، حامیان مالی و حتی افرادی که در مراحل اجرایی و فنی مشارکت داشتهاند، نشانه صداقت، حرفهایگری و رعایت آداب علمی است.
برای اینکه این قسمت تاثیرگذار و رسمی باشد، باید با زبانی محترمانه، بدون اغراق و در قالبی منظم نوشته شود. نگارش صحیح و متعادل این بخش نه تنها موجب تقویت تصویر پژوهشگر میشود، بلکه در برخی موارد، شرط پذیرش در مجلات معتبر نیز خواهد بود. درنهایت، این پرسش کلیدی را به خاطر بسپارید: چه کسی به من کمک کرد که این تحقیق به ثمر برسد؟ این افراد، همانهایی هستند که باید از آنها به درستی قدردانی کنید.